Służebność przesyłu – czym jest i jakie ma znaczenie dla właścicieli nieruchomości?

Służebność przesyłu to instytucja prawa cywilnego, która w praktyce bardzo często budzi spory między właścicielami nieruchomości a przedsiębiorstwami przesyłowymi. Dotyczy ona sytuacji, w których przez cudzą nieruchomość przebiegają urządzenia infrastruktury technicznej, takie jak linie energetyczne, gazociągi, wodociągi czy sieci telekomunikacyjne. Warto wiedzieć na czym polega służebność przesyłu, kiedy powstaje oraz jakie prawa przysługują właścicielowi gruntu.

Służebność przesyłu – czym jest i jakie ma znaczenie dla właścicieli nieruchomości?

Czym jest służebność przesyłu?

Zgodnie z art. 305 z in. 1 kodeksu cywilnego, nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia przesyłowe, prawem polegającym na korzystaniu z nieruchomości w oznaczonym zakresie. Tym prawem jest właśnie służebność przesyłu.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca przesyłowy uzyskuje prawo do:

  • posadowienia urządzeń przesyłowych na cudzym gruncie,
  • korzystania z nieruchomości w celu eksploatacji, konserwacji, modernizacji i usuwania awarii,
  • dostępu do urządzeń w zakresie niezbędnym do wykonywania tych czynności jednocześnie własność nieruchomości pozostaje przy właścicielu, jednak jej wykonywanie ulega określonym ograniczeniom.

Jakie urządzenia obejmuje służebność przesyłu?

Służebność przesyłu dotyczy tzw. urządzeń przesyłowych, o których mowa w art. 49 § 1 kodeksu cywilnego: Art. 49. [Urządzenia przesyłowe] § 1. Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Chodzi więc m.in. o: -linie elektroenergetyczne,

  • gazociągi,
  • wodociągi i kanalizacje,
  • sieci ciepłownicze,
  • instalacje telekomunikacyjne

Nie ma przy tym znaczenia, czy urządzenia te znajdują się na powierzchni gruntu, pod ziemią czy nad nią.

Służebność przesyłu – w jaki sposób dochodzi do jej ustanowienia?

Służebność przesyłu może zostać ustanowiona na kilka sposobów:

Na podstawie umowy

Jest to najczęstszy sposób powstania służebności przesyłu. Umowa zawierana jest między właścicielem nieruchomości a przedsiębiorcą przesyłowym. Umowa powinna mieć formę aktu notarialnego i precyzyjnie określać zakres służebności a także wysokość wynagrodzenia.

Na mocy orzeczenia sądu

W sytuacji gdy strony nie dojdą do porozumienia zarówno właściciel nieruchomości, jak i przedsiębiorca mogą wystąpić do sądu z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem.

Przez zasiedzenie

W określonych przypadkach może dojść do nabycia przez przedsiębiorcę służebności przesyłu przez zasiedzenie, jeżeli korzystał on z nieruchomości w sposób trwały przez wymagany okres. Kwestia ta często jest przedmiotem sporów i wymaga indywidualnej analizy okoliczności faktycznych.

Wynagrodzenie za służebność przesyłu

Ustanowienie służebności przesyłu co do zasady następuje za wynagrodzeniem, które ma na celu zrekompensować właścicielowi nieruchomości:

  • ograniczenie prawa własności,
  • spadek wartości nieruchomości,
  • utrudnione korzystanie z gruntu

Wysokość przedmiotowego wynagrodzenia zależy od wielu czynników m.in.:

  • rodzaju urządzeń,
  • zakresu ingerencji w nieruchomość,
  • przeznaczenia nieruchomości.

Właściciel nieruchomości – jakie ma prawa?

Właściciel nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu zachowuje swoje prawo własności, jednak musi tolerować istnienie urządzeń i działania przedsiębiorcy w granicach ustanowionej służebności. Jednocześnie oprócz tego przysługuje mu również:

  • prawo do wynagrodzenia za ustanowienie służebności,
  • żądanie uregulowania stanu prawnego, jeżeli urządzenia znajdują się na nieruchomości bez tytułu prawnego,
  • dochodzenia roszczeń za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres sprzed ustanowienia służebności

Dlaczego warto skorzystać z pomocy prawnika?

Sprawy dotyczące służebności przesyłu są często skomplikowane i wymagają znajomości zarówno przepisów prawa, jak i aktualnego orzecznictwa sądów. Dotyczy to w szczególności kwestii zasiedzenia, ustalania wynagrodzenia czy dochodzenia roszczeń za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

Profesjonalna pomoc prawna pozwala skutecznie zabezpieczyć interesy właściciela nieruchomości lub przedsiębiorcy przesyłowego oraz uniknąć wieloletnich sporów sądowych.

Zapraszam do kontaktu!

☎️ 603 835 957 📧 [email protected]