Rozwód z orzekaniem o winie a rozwód za porozumieniem stron – różnice i konsekwencje
Rozwód jest jednym z najtrudniejszych postępowań rodzinnych, zarówno pod względem emocjonalnym, jak i prawnym. Osoby planujące zakończenie małżeństwa często stają przed podstawowym pytaniem: czy wnosić o rozwód z orzekaniem o winie, czy zdecydować się na rozwód bez orzekania o winie, potocznie określanym jako „rozwód za porozumieniem stron”?
W praktyce wybór ten ma istotne znaczenie dla długości postępowania, kosztów, konieczności przedstawienia dowodów, a także przyszłych roszczeń alimentacyjnych między byłymi małżonkami.
Czym jest rozwód bez orzekania o winie?
Rozwód bez orzekania o winie następuje wtedy, gdy oboje małżonkowie zgodnie wnoszą, aby sąd nie ustalał kto ponosi odpowiedzialność za rozpad małżeństwa. W takiej sytuacji sąd przyjmuje, że żaden z małżonków nie ponosi winy za trwały i zupełny rozkład pożycia.
Tego rodzaju rozwód jest najczęściej wybierany przez małżonków, którzy:
- są zgodni co do zakończenia małżeństwa,
- chcą uniknąć konfliktu i publicznego omawiania życia prywatnego przed sądem,
- mają ustalone kwestie dotyczące dzieci, kontaktów i alimentów,
- zależy im na szybkim zakończeniu sprawy.
W praktyce rozwód bez orzekania o winie często kończy się już na pierwszej rozprawie, o ile strony są zgodne i nie występują spory dotyczące dzieci lub majątku.
Na czym polega rozwód z orzekaniem o winie?
W przypadku rozwodu z orzekaniem o winie sąd ustala, który z małżonków ponosi odpowiedzialność za rozpad małżeństwa. Wówczas wina może zostać przypisana:
- jednemu małżonkowi,
- obojgu małżonkom,
- wyjątkowo sąd może uznać, że brak jest podstaw do przypisania winy konkretnej stronie.
Do najczęstszych przyczyn zawinienia wskazuje się: zdradę, przemoc fizyczną lub psychiczną, nadużywanie alkoholu, opuszczenie rodziny, rażące zaniedbywanie obowiązków rodzinnych. W sprawach z orzeczeniem o winie konieczne jest przedstawienie dowodów, którymi mogą być zeznania świadków, korespondencja, nagrania. Postępowanie dowodowe jest zazwyczaj rozbudowane, co wpływa na czas trwania sprawy i poziom konfliktu między stronami.
Najważniejsze różnice między rozwodem z winą a bez orzekania o winie
- Czas postępowania
Rozwód bez orzekania o winie zwykle trwa znacznie krócej. Jeżeli strony są zgodne, sprawa może zakończyć się nawet podczas jednej rozprawy. Tymczasem rozwód z orzekaniem o winie często trwa wiele miesięcy, a niekiedy nawet i lat. Wynika to z konieczności przeprowadzenia obszernego postępowania dowodowego oraz przesłuchania świadków.
- Poziom konfliktu między stronami
Rozwód bez orzekania o winie pozwala ograniczyć eksalację konfliktu i uniknąć wzajemnych oskarżeń. Z kole rozwód z orzeczeniem o winie zwykle wiąże się z koniecznością analizowania prywatnego życia małżonków, co często pogłębia spór i negatywnie wpływa na relacje rodzinne.
- Koszty postępowania
Mimo, że opłata od pozwu rozwodowego jest taka sama w przypadku obu postępowań rozwodowych, rozwód z orzekaniem o winie generuje zazwyczaj wyższe koszty związane z:
- większą liczbą rozpraw,
- udziałem świadków,
- opiniami biegłych,
- wynagrodzeniem pełnomocnika
- Alimenty między małżonkami
To jedna z najważniejszych konsekwencji wyboru rodzaju rozwodu. Jeżeli żaden z małżonków nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, alimentów można żądać jedynie w sytuacji niedostatku.
Natomiast małżonek niewinny może domagać się alimentów od małżonka wyłącznie winnego nawet wtedy, gdy nie znajduje się w niedostatku, lecz rozwód spowodował istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej.
W praktyce oznacza to, że orzeczenie wyłącznej winy może mieć długofalowe skutki finansowe.
Czy warto zatem wnosić o rozwód z orzekaniem o winie?
Nie ma jednej odpowiedzi odpowiedniej dla każdej sprawy. Decyzja powinna być poprzedzona analizą sytuacji rodzinnej, dowodów oraz świadomością potencjalnych konsekwencji.
Rozwód z orzekaniem o winie może być zasadny szczególnie wtedy, gdy:
- jeden z małżonków dopuścił się rażących naruszeń obowiązków małżeńskich,
- istnieją mocne dowody potwierdzające winę,
- rozwód spowoduje znaczące pogorszenie sytuacji finansowej małżonka niewinnego,
- strona chce dochodzić alimentów do wyłącznie winnego małżonka
Z kolei rozwód bez orzekania o winie może być korzystniejszy, gdy priorytetem jest szybkie zakończenie sprawy, ograniczenie stresu oraz zachowanie poprawnych relacji rodzinnych.
Czy można zmienić stanowisko w trakcie sprawy?
Tak, w toku postępowania możliwa jest zmiana stanowiska procesowego. Małżonek, który początkowo wnosił o rozwód bez orzekania o winie, może żądać ustalenia winy drugiej strony i odwrotnie. W praktyce zdarza się również, że strony po początkowym konflikcie dochodzą do porozumienia i ostatecznie wspólnie wnoszą o rozwiązanie małżeństwa bez orzekania o winie.
Podsumowanie
Wybór między rozwodem z orzekaniem o winie a rozwodem bez orzekania o winie ma istotne znaczenie prawne i praktyczne. Rozwód bez orzekania o winie jest zazwyczaj szybszy, mniej konfliktowy i mniej kosztowny. Rozwód z winą może natomiast mieć istotne znaczenie dla kwestii alimentacyjnych oraz moralnej oceny zachowania małżonków. Jednak każda sprawa rozwodowa wymaga indywidualnej analizy, dlatego przed podjęciem decyzji warto skonsultować się z profesjonalnym pełnomocnikiem.
Zapraszam do kontaktu!
Kancelaria Adwokacka Joanna Orzoł-Pabich ul. Piłsudskiego 4A/U1 73-110 Stargard
☎️ 603 835 957 📧 [email protected]